DROS BWY DDYLECH CHI BLEIDLEISIO? 

Dim ond chi all benderfynu hynny. 
Eich pleidlais yw eich llais, a dylai gael ei harwain gan yr hyn sydd bwysicaf i chi. Gall eich blaenoriaethau gynnwys gofal iechyd, addysg, cynhwysiant cymdeithasol, plismona, yr amgylchedd, yr economi, ffermio, mynediad at fannau awyr agored, ymhlith eraill. 
Mae penderfyniadau gwleidyddol yn effeithio ar bob agwedd ar ein bywydau ac, fel padlwyr, un o'r effeithiau mwyaf gweladwy yw cyfyngiadau ar fynediad at fannau glas ac ansawdd y mannau hyn pan allwn ni eu cyrchu. Gall nifer y materion sydd mewn perygl mewn etholiad deimlo'n llethol, yn enwedig i bleidleiswyr tro cyntaf. Os ydych chi'n ansicr ble i ddechrau, beth am ofyn i'ch ymgeiswyr beth fyddan nhw'n ei wneud i'ch helpu chi i fynd ar y dŵr.

Y SEFYLLFA YNG NGHYMRU

• Mae gan Gymru dros 10,000km o afonydd, ond dim ond tua 27km sydd â hawl mordwyo gyhoeddus.
• Dim ond llond llaw o'r miloedd o hectarau o ddŵr mewndirol yng Nghymru (mae Dŵr Cymru yn rheoli 91 o gronfeydd dŵr ar ei ben ei hun) sy'n caniatáu mynediad at chwaraeon padlo.
• Amcangyfrifir bod llai na 3% o'r mannau glas yng Nghymru yn hygyrch heb ofn her, gwrthdaro na dryswch.

Mae manteision mynediad cynyddol at chwaraeon padlo yn niferus; mwy o weithgarwch, gwell iechyd cardiofasgwlaidd a chryfder cyhyrau, mwy o hyder a chysylltiad cymdeithasol, gwell stiwardiaeth amgylcheddol, a math o ymarfer corff effaith isel, sy'n addas ar gyfer oedolion hŷn.

MYNEDIAD I FANNAU GLAS A LLYWODRAETH CYMRU

Mae Paddle Cymru yn cydnabod anghynaliadwyedd y sefyllfa mynediad bresennol yng Nghymru. Mae diffyg eglurder yn y gyfraith, diffyg ymwybyddiaeth y cyhoedd o gytundebau neu drefniadau presennol, a gwahaniaethau rhwng defnyddwyr dŵr hamdden wedi arwain at sefyllfa lle mae llawer o bobl yn cael eu digalonni rhag padlo oherwydd yr ofn o wrthdaro a dryswch ynghylch cyfreithlondeb.

Ers 2008, mae Llywodraeth Cymru, a sefydliadau a gomisiynwyd ar ran y Llywodraeth, wedi gwneud amryw o gynigion polisi gan gynnwys: newid i Gytundebau Mynediad Gwirfoddol (VAAs), ehangu Deddf Hawliau Tramwy Cefn Gwlad (CRoW) i gynnwys dyfrffyrdd, cyflwyno trwydded defnyddiwr afon, cyfwerthedd Cymreig o Ddeddf Diwygio Tir (Yr Alban), a dynodi mannau dŵr llonydd ar gyfer hamdden.

Fodd bynnag, mae pryderon ynghylch costau polisi mynediad, anawsterau cyfreithiol ac anghydfodau posibl rhwng gwahanol fathau o ddefnyddwyr afonydd wedi'u crybwyll dros y blynyddoedd fel rhesymau dros y diffyg cynnydd wrth weithredu hawl mynediad i fannau glas yng Nghymru.

GOLWG AR DRAWS Y FFIN

Er gwaethaf honiadau rhai bod y nodau o gynyddu mynediad at ddyfrffyrdd yn afrealistig ac yn anghyraeddadwy, byddai cynsail o'r Alban yn awgrymu fel arall. Yn 2003, pasiodd Senedd yr Alban Ddeddf Diwygio Tir (Yr Alban), gan roi'r hawl gyfreithiol i fynediad di-fodur i'r rhan fwyaf o dir a dŵr mewndirol. Mae'r hawl hon wedi'i seilio ar ddefnydd cyfrifol – wedi'i grynhoi gan God Mynediad Awyr Agored yr Alban:

• Parchu buddiannau eraill
• Gofalu am yr amgylchedd
• Cymryd cyfrifoldeb am eich gweithredoedd eich hun

Os gall yr Alban fwynhau mynediad teg a chyfrifol i ofodau glas a gwyrdd, pam na all Cymru? Yr etholiad hwn yw eich cyfle i helpu i sicrhau newid.

CWESTIYNAU I'W GOFYN I'CH YMGEISWYR LLEOL

Os yw mynediad i ofodau awyr agored a diogelu'r amgylchedd yn bwysig i chi, ystyriwch ofyn i'ch darpar Aelodau o'r Senedd:

1. A wnaiff eich plaid ymrwymo i gyflwyno deddfwriaeth sy'n ehangu mynediad cyhoeddus i fannau gwyrdd a glas Cymru yn ystod tymor nesaf y Senedd?
2. Sut fyddwch chi'n sicrhau mynediad cyfartal i fannau awyr agored i bob cymuned, gan gynnwys y rhai o gefndiroedd heb gynrychiolaeth ddigonol?
3. Beth fydd eich plaid yn ei wneud i lanhau'r amgylchedd a diogelu ein dyfrffyrdd?
4. Sut y bydd hamdden awyr agored yn cael ei gefnogi fel offeryn ar gyfer iechyd y cyhoedd, addysg a datblygiad economaidd?

Mae rhai maniffestos gwybodus wedi'u cynhyrchu gan grwpiau eraill a allai hefyd eich helpu i benderfynu ar unrhyw gwestiynau ychwanegol am fynediad neu ansawdd dŵr y gallech fod eisiau eu gofyn.

Mae maniffesto gofod glas Dyfroedd Cymru ar gael yn Saesneg a Chymraeg.

Mae Afonydd Cymru yn hyrwyddo dyfroedd mewndirol Cymru ac yn galw am well ansawdd dŵr a gwarchodaeth ein dyfroedd yn y dyfodol. Mae eu maniffesto hefyd ar gael yn Saesneg a Chymraeg.

EICH PLEIDLEIS SY'N FFURFIO CYMRU

Beth bynnag yr ydych yn angerddol amdano, mae eich pleidlais yn chwarae rhan hanfodol wrth lunio'r Gymru yr ydym am fyw ynddi.

Ac os ydych chi'n poeni am ein hafonydd, llynnoedd, cronfeydd dŵr ac arfordir – os ydych chi'n credu y dylai pawb allu cysylltu â natur yn ddiogel, yn gyfrifol, a heb rwystrau – yna gwnewch yn siŵr bod eich ymgeiswyr yn gwybod hynny.

Dyma eich Cymru chi. Dyma eich etholiad chi. Defnyddiwch eich pleidlais.

MWY O WYBODAETH

Etholiadau’r Senedd https://tinyurl.com/37z3dmsy

Dyfroedd Cymru - Maniffesto Mannau Glas https://tinyurl.com/y7jthbj6

Afonydd Cymru - Maniffesto: https://tinyurl.com/3bymxpzk

Surfers against Sewage manifest English and Welsh

Outdoor Alliance Wales Manifesto Bilingual